Projecten

In ontwikkelingImplementeerbaarNieuw

Kwaliteit van leven

Aanbevelingen en praktische handvatten om de kwaliteit van leven van forensisch psychiatrische patiënten te verbeteren en te monitoren, overzichtelijk samengevat voor direct gebruik. Een concreet handelingsprotocol voor klinische en ambulante settings, gericht op het in kaart brengen én verbeteren van factoren die bijdragen aan de kwaliteit van leven van patiënten. Inzichten en praktische richtlijnen voor het omgaan met middelengebruik binnen de forensische zorg, met focus op maatwerk, belonen en het versterken van de kwaliteit van leven.

Methodische handreiking Forensische Sociotherapie

Het doel van dit project is bijdragen aan de professionalisering van de forensische sociotherapie door in co-creatie met het werkveld voor deze beroepsgroep een methodische handreiking te ontwikkelen, te testen en door te ontwikkelen.

De effectiviteitspuzzel van eHealth

Het project De effectiviteitspuzzel van eHealth onderzocht wanneer en voor wie eHealth‑modules daadwerkelijk van meerwaarde zijn in de forensische behandeling. Door te kijken naar effectiviteit, gebruik, betrokkenheid en ervaren waarde biedt het project inzicht in waarom eHealth vaak minder oplevert dan verwacht. De resultaten geven concrete handvatten voor gerichtere inzet en betere implementatie van eHealth in de praktijk.

Deep

Onderzoek naar ademhalingsinterventies zoals DEEP richt zich op de effectiviteit en toepasbaarheid binnen de forensische zorg, met aandacht voor stressreductie en praktische inzetbaarheid in het dagelijks leven.

Succesvol samenwerken met vrijwilligers in de BW/MO

Dit project ontwikkelde een praktische handreiking voor het duurzaam en effectief inzetten van vrijwilligers binnen beschermd wonen en maatschappelijke opvang. De handreiking laat zien hoe informele steun door vrijwilligers kan worden georganiseerd en welke meerwaarde dit heeft voor cliënten en professionals. Zo ondersteunt het project organisaties bij het versterken van sociale inclusie en herstel in de forensische BW/MO‑praktijk.

In ontwikkeling

Forensische scherpte – De jas die iedereen past?!

Het project Forensische scherpte – De jas die iedereen past?! maakt het begrip forensische scherpte concreet en toepasbaar voor verschillende werkvelden binnen de forensische zorg. Het brengt in kaart welke kennis, vaardigheden en observatiebronnen professionals nodig hebben, en waar accenten verschillen per context. Daarmee biedt het project handvatten voor gerichte professionalisering, opleiding en supervisie.

TechwijzerFZ

Onderzoek en tools rond technologie in de forensische GGZ ondersteunen professionals bij het beter benutten, begrijpen en implementeren van technologische innovaties in de praktijk

Neuropredictie in de forensische zorg: Een kwalitatieve analyse van ethische en juridische dilemma’s en co-creatie van handreikingen voor de praktijk

Dit project onderzocht de ethische en juridische dilemma’s rond neuropredictie in de forensische zorg. Samen met het werkveld zijn praktische handreikingen ontwikkeld voor verantwoord gebruik van neurotechnologie bij risicotaxatie en besluitvorming. De resultaten benadrukken dat menselijke beoordeling altijd leidend moet blijven en vormen een basis voor zorgvuldige toekomstige toepassing.

Kwaliteitsnetwerken

Kwaliteitsnetwerken brengen professionals uit de forensische zorg samen om kennis en ervaring te delen. Zo wordt gezamenlijk gewerkt aan het verbeteren van kwaliteit en vakmanschap in de praktijk.

In ontwikkeling

Vaktherapie

Vaktherapie in de forensische zorg ontwikkelt zich richting een beter onderbouwde, cliëntgerichte en geïntegreerde aanpak, waarin kennis, besluitvorming en levensverhaalinterventies samen bijdragen aan herstel en effectievere behandeling.

Seksualiteitsbeleid bij forensische cliënten

Seksualiteit krijgt in de forensische zorg nog te weinig structurele aandacht, terwijl zowel cliënten als behandelaren aangeven dat dit een belangrijk én vaak gemist thema is. Binnen dit thema wordt gewerkt aan meer openheid, duidelijke richtlijnen en praktische ondersteuning om seksualiteit op een veilige, gezonde en passende manier te integreren in het forensische behandelklimaat. Deze handreiking biedt basis voor het ontwikkelen van passend seksualiteitsbeleid binnen gesloten forensische zorginstellingen. Deze handreiking ondersteunt professionals bij het bespreekbaar maken van gezonde seksualiteit bij cliënten met een LVB. Deze behandelmodule helpt patiënten en behandelaren om seksualiteit en relaties veilig en verantwoord te integreren in de behandeling.

Doorontwikkeling Justitiële Interventie i-Respect

Dit project richtte zich op de doorontwikkeling van de justitiële interventie i‑Respect, een individuele training voor daders van agressiegerelateerde delicten. Op basis van een knelpuntenanalyse en literatuuronderzoek is de theoretische onderbouwing geactualiseerd en zijn mogelijkheden verkend voor intramurale inzet, een LVB‑variant en een groepsvorm. De resultaten bieden concrete handvatten om de interventie beter uitvoerbaar en toekomstbestendig te maken.

Handreiking problematisch middelengebruik (Toolbox)

Het doel van deze implementatiecall is om de informatie die verkregen wordt uit een pre- en implementatiepilot te verwerken, zodat de eindgebruikers kunnen profiteren van de eerder ontwikkelde toolbox middelengebruik in de forensische zorg.

Online gedragstraining bij reclasseringscliënten

Dit project onderzocht onder welke voorwaarden justitiële gedragstrainingen verantwoord online of blended kunnen worden aangeboden aan reclasseringscliënten. Op basis van literatuuronderzoek en ervaringen uit de praktijk zijn randvoorwaarden in kaart gebracht voor veiligheid, effectiviteit en kwaliteit. De resultaten bieden houvast voor toekomstbestendig blended werken binnen de reclassering.

Virtual Reality oefen-omgeving voor zedenplegers gericht op kinderen

Dit project onderzocht hoe een Virtual Reality‑oefenomgeving kan worden ingezet als aanvulling op de behandeling van zedenplegers gericht op kinderen. Met realistische, maar veilige VR‑scenario’s kunnen risicosituaties en dilemma’s worden geoefend die in de praktijk moeilijk nabootsbaar zijn. De VR‑omgeving blijkt van meerwaarde voor inzicht, bespreekbaarheid en het trainen van vaardigheden gericht op recidivepreventie.

Behandelen van vrouwen in forensische klinische zorg: Een vak apart?

Dit project ontwikkelde richtlijnen voor een gender‑responsieve behandeling van vrouwen in de forensische klinische zorg. Op basis van literatuuronderzoek, interviews met professionals en vrouwelijke patiënten en expertmeetings biedt de handreiking concrete aanknopingspunten voor effectievere en passender zorg. Zo ondersteunt het project behandelaren bij het beter aansluiten op de specifieke behoeften, risicofactoren en ervaringen van vrouwelijke patiënten.

Autismespectrumstoornis (ASS)

Onderzoek naar ASS in de forensische psychiatrie richt zich op betere diagnostiek, risicotaxatie en behandelafstemming om interventies effectiever en responsiever te maken.

Responsiviteit

Inzicht in factoren die behandelcontinuïteit, succes en recidive beïnvloeden bij forensische patiënten met ADHD, met focus op kennisintegratie en praktijkonderzoek. Verkenning van het responsiviteitsprincipe in de klinische forensische zorg, gericht op begripsbepaling en toepassing in de praktijk, met inzichten in de huidige wetenschappelijke beperkingen. Onderzoek naar de mate waarin trauma-responsiviteit wordt toegepast binnen de forensische zorg in Nederland, met aandacht voor verbetering in klinische praktijk en beleid.

Interventie agressieregulatie voor patienten in PPC’s

Het project Interventie agressieregulatie voor patiënten in PPC’s ontwikkelde een behandelprogramma dat aansluit bij de unieke dynamiek van Penitentiaire Psychiatrische Centra. De interventie Grip op Boosheid combineert cognitieve gedragstherapie met ervaringsgerichte technieken en is flexibel inzetbaar bij korte opnames en complexe problematiek. Hiermee krijgen professionals praktische handvatten om agressie en risicogedrag in PPC‑settings effectief te reguleren.

Interventie Alcohol en geweld

De doorontwikkeling en implementatie van de Alcohol en Geweld-interventie verbeteren de inhoud, toepasbaarheid en uitvoering binnen de forensische praktijk.

Leefstijltraining justitiabelen

Ontdek twee samenhangende projecten gericht op de doorontwikkeling van de Leefstijltraining 24/7, een justitiële interventie voor justitiabelen met middelengebruik en delictgedrag. Deze projecten focussen op recidivevermindering, gedragsverandering, en innovatieve methoden zoals Motivational Interviewing en oplossingsgericht werken om duurzame impact te creëren. Met aandacht voor laagdrempeligheid, LVB-doelgroepen en beschermende factoren sluiten de interventies aan op actuele inzichten in de forensische zorg

In ontwikkeling

Niet-aangeboren hersenletsel (NAH)

Inzicht in de prevalentie en rol van niet-aangeboren hersenletsel (NAH) binnen de forensische populatie, inclusief een ontwikkeld screeningsinstrument en praktische handreiking. Vergroten van kennis over prevalentie, aard, ernst en oorzaken van NAH en het bijbehorende neurocognitief functioneren binnen de forensische psychiatrie.

Forensische Leerlijn

De doelstelling van de Forensische Leerlijn is het bevorderen van de deskundigheid en het vakmanschap van de professionals in het forensische zorgveld.

CoVa

De doorontwikkeling van CoVa-interventies richt zich op het versterken van cognitieve en pro-sociale vaardigheden via verbeterde training, uitvoering en methodische onderbouwing.

Transcranial Direct Current Stimulation (tDCS) als nieuwe interventie voor het reduceren van gewelddadige recidive

Dit project verkende transcraniële gelijkstroomstimulatie (tDCS) als innovatieve aanvulling op bestaande behandelingen om gewelddadig gedrag en recidiverisico te verminderen. Door neuromodulatie te koppelen aan agressieregulatie en impulscontrole werd onderzocht of deze methode toepasbaar en veilig is binnen de forensische praktijk. Het project vormt een eerste stap in het benutten van neurowetenschappelijke interventies in de forensische zorg. [kfz.nl]

Seeking Safety

Seeking Safety biedt een speciaal ontwikkelde LVB-variant voor forensische patiënten met zowel trauma- als verslavingsproblematiek, zodat zij passende en beter hanteerbare zorg krijgen.

Middelengebruik in reclasseringscontext

Wat is de actuele stand van kennis over de relatie tussen middelengebruik en criminaliteit? Deze literatuurstudie biedt inzicht én concrete aanbevelingen voor toezicht, risicomanagement en de professionalisering van (verslavings)reclasseringswerkers. Hoe ga je in de praktijk om met de samenhang tussen middelengebruik en criminaliteit? Dit handelingsprotocol ondersteunt (verslavings)reclasseringswerkers met duidelijke richtlijnen voor effectief handelen.

Blended module voor relationeel geweld

Het project Blended module voor relationeel geweld ontwikkelde een flexibel en digitaal ondersteund behandelprogramma voor cliënten betrokken bij (huiselijk) relationeel geweld. De module combineert online oefeningen en psycho‑educatie met face‑to‑face behandeling en kan desgewenst ook partners betrekken. Met een handboek en implementatiestappenplan biedt het project een praktisch toepasbare oplossing voor de dagelijkse behandelpraktijk.

Behandeling van seksueel grensoverschrijdend gedrag bij cliënten met een LVB

Het project Behandeling van seksueel grensoverschrijdend gedrag bij cliënten met een LVB ontwikkelde de interventie ‘Pas op de grens’, speciaal afgestemd op de ambulante behandeling van deze doelgroep. De cognitief‑gedragsmatige aanpak sluit aan bij de leerstijl van cliënten met een licht verstandelijke beperking en richt zich op het verminderen van recidiverisico. Het programma is erkend door de Erkenningscommissie Gedragsinterventies Justitie en biedt behandelaren een flexibel en praktisch inzetbaar instrument.

Ervaringsdeskundigheid

Ervaringsdeskundigheid in de forensische psychiatrie versterkt herstelgerichte zorg, maar vraagt om duidelijke implementatiekaders, organisatorisch draagvlak en een veilige positionering binnen teams.

Competentieset forensisch sociaal professional

Het project Competentieset forensisch sociaal professional ontwikkelde een helder en toepasbaar competentieprofiel voor professionals die werken in justitiële en gedwongen zorgkaders. De set beschrijft zeven forensisch‑specifieke competenties die aanvullend zijn op reguliere sociaal‑agogische beroepsprofielen. Hiermee biedt het project een concrete basis voor scholing, professionele ontwikkeling en kwaliteitsverbetering in de praktijk.

Ontwikkeling handreiking voor de behandeling van (chronische) insomnie bij patiënten van forensische afdelingen

Dit project ontwikkelde een forensisch toepasbare handreiking voor de behandeling van (chronische) insomnie bij patiënten op forensisch psychiatrische afdelingen. Op basis van onderzoek naar slaapkwaliteit en klachten werd een aangepaste variant van cognitieve gedragstherapie voor insomnie (CGT‑I) uitgewerkt. De handreiking ondersteunt professionals bij het verbeteren van slaap, emotieregulatie en behandeluitkomsten binnen de forensische context. [kfz.nl]

Zeden

Onderzoek naar zedendelinquenten richt zich op het beter begrijpen van recidiverisico, cognitieve vervormingen, vrouwvijandigheid en seksuele preoccupatie, met als doel effectievere diagnostiek, behandeling en interventies binnen de forensische zorg te ontwikkelen.

Delictanalyse

De Delictanalyse (2025) biedt een diepgaande en actuele methode voor het analyseren van complexe delicten binnen forensische settings zoals Tbs. De Verkorte Delictanalyse maakt delictanalyse praktisch en toepasbaar voor diverse doelgroepen, van polikliniek tot gevangeniswezen. De aangepaste (V)DA ondersteunt professionals bij delictanalyse voor cliënten met een licht verstandelijke beperking (LVB).

Schema Focused therapie – Helpers en Helden

Met Helpers en Helden wordt schematherapie voor mensen met een licht verstandelijke beperking stap voor stap doorontwikkeld tot een beter toepasbare en praktijkgerichte behandelmethodiek.

Krachtgericht werken binnen de maatschappelijke opvang en beschermd wonen

Onderzoek naar factoren die bijdragen aan een veilig leefklimaat in de maatschappelijke opvang, met praktische handvatten in een werkboek voor professionals om veiligheid en resocialisatie te versterken. Verkenning van dilemma’s bij krachtgericht werken met forensische cliënten in de opvang, op basis van literatuur, interviews en reflectiebijeenkomsten over thema’s als veiligheid, huisvesting en middelengebruik. Onderzoek naar de toepassing van inzichten uit eerder onderzoek, gericht op het implementeren van methoden om professionals te ondersteunen bij complexe praktijkdilemma’s in de opvang.

Partnergeweld

Inzicht in wat bekend is over psychopathologie bij partners van plegers van relationeel geweld, met aandacht voor kennislacunes en het ontbreken van duidelijke typologieën. Onderzoek naar de relatie tussen psychopathologie en wederkerig partnergeweld, met focus op het beter in kaart brengen van typen partners en hun kenmerken.

Grip op Agressie (GoA)

Grip op Agressie (GoA) biedt een erkend behandelprogramma dat mensen met een LVB helpt agressie te herkennen, beheersen en terugval te voorkomen. Zowel de klinische als ambulante variant zijn vernieuwd met actuele inzichten en praktische materialen voor effectieve gedragsverandering.

Verdiepingsdiagnostiek

Verdiepingsdiagnostiek ontwikkelt zich tot een gestandaardiseerde en geoptimaliseerde werkwijze die inspeelt op veranderende wetgeving, samenwerking en praktijkbehoeften binnen de forensische zorg

GRIP-app

Hoe herken en beheers je stress en boosheid beter? De GRIP-app helpt cliënten met het signaleren, monitoren en reguleren van emoties, en ondersteunt zo preventie van escalatie. Werkt de GRIP-app bij het verminderen van huiselijk geweld? Deze studie onderzoekt de inzet van biofeedback en laat zien hoe technologie, mits goed toegepast, de behandeling kan versterken.

Samenwerking in de forensische keten

Inzicht in en analyse van de samenwerking tussen maatschappelijke opvang en forensische (zorg)instellingen, met focus op cliëntenstromen en knelpunten in de keten.

Agressief gedrag vanuit het perspectief van mensen met een LVB: een voorstudie naar ervaringsdeskundigheid binnen de forensische behandeling voor LVB

Het project Agressief gedrag vanuit het perspectief van mensen met een LVB brengt de ervaringskennis van cliënten zelf in kaart over de oorzaken en betekenis van hun grensoverschrijdend gedrag. Door interviews en literatuuronderzoek laat het zien hoe persoonlijke, sociale en omgevingsfactoren vanuit cliëntperspectief samenkomen. Deze inzichten vormen een waardevolle basis voor meer persoonsgerichte begeleiding en behandeling in de forensische LVB‑praktijk.