Vaktherapie
Doelgroep
Vaktherapeuten die werken met patiënten in de forensische GGZ.
Vaktherapie
Veel forensische GGZ-patiënten hebben complexe problematiek, zoals persoonlijkheidsstoornissen, agressief gedrag, licht verstandelijke beperkingen en trauma, waardoor verbale communicatie vaak lastig is. Daarom zijn ervarings- en gedragsgerichte behandelvormen, zoals vaktherapie (beeldende-, drama-, dans-, muziek- en psychomotorische therapie), essentieel. Deze interventies helpen bij het verduidelijken van problematiek, vergroten behandelmotivatie, verbeteren emotie-, impuls- en agressieregulatie en verminderen psychosociale problemen. De kracht van vaktherapie ligt in de handelingsgerichte aanpak met creatieve en lichaamsgerichte technieken.
1. Evidence gap map vaktherapie: de ontwikkeling van een evidence gap map voor vaktherapie in de forensische GGZ (afgerond)
Dit project richt zich op het in kaart brengen van de kennislacunes, , het ophalen van onderzoeksbehoeften bij professionals en patiënten, en het prioriteren van vervolgonderzoek op basis van praktijk en wetenschap. Het project concludeert dat, hoewel het aantal studies uitgevoerd in de forensisch psychiatrische setting beperkt is, vaktherapie als effectief kan worden beoordeeld op het gebied van versterking protectieve factoren, daarnaast draagt vaktherapie bij aan het verminderen van psychiatrische symptomen en kan het bijdragen aan het verminderen van crimineel en antisociaal gedrag. Er wordt ook geconcludeerd dat er nog onvoldoende onderzoek is om brede conclusies over de effectiviteit te trekken. Lees hier het eindrapport en bekijk de infographic.
Uitvoerende partij: Open Universiteit in samenwerking met Pompestichting, Coöperatieve lectoraat Kennisontwikkeling Vaktherapie,, Hogeschool Windesheim en Federatie Vaktherapeutische beroepen
2. Werkingsmechanismen en interventies van vaktherapie in de forensische zorg (afgerond)
Vaktherapie kan forensische patiënten ondersteunen bij gedragsverandering, motivatie voor behandeling en het versterken van beschermende factoren. Tegelijkertijd is er nog beperkte wetenschappelijke onderbouwing van de effectiviteit en werkingsmechanismen van vaktherapie in de forensische zorg. Dit project had als doel om die kennisbasis te versterken en toepasbaar te maken voor de praktijk.
Door literatuuronderzoek en het verzamelen van best practices uit het veld zijn potentiële werkingsmechanismen, interventies en uitkomstmaten van vaktherapie systematisch in kaart gebracht en geïntegreerd. Dit resulteerde in een open‑access bundel met 52 vaktherapeutische interventies, gekoppeld aan werkingsmechanismen, forensische modellen en suggesties voor meetinstrumenten. De opbrengsten bieden vaktherapeuten concrete handvatten om doelgericht, onderbouwd en transparant te werken binnen de forensische zorg. Lees hier het eindrapport.
Eindproducten: download hier
Uitvoerende partij: Lectoraat Vaktherapie in de Gezondheidszorg van de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN). Voor dit project is een consortium gevormd, dat bestaat uit coördinatoren, een supervisiegroep en een onderzoeksgroep afkomstig van verschillende (kennis)instellingen
3. Gezamenlijke besluitvorming over vaktherapeutische behandeling in de forensische zorg (lopend)
Binnen de forensische zorg wordt vaktherapie veel ingezet, maar de keuze voor een specifieke vaktherapeutische behandelvorm is in de praktijk vaak impliciet of sterk afhankelijk van voorkeuren en ervaringen van verwijzers. Er ontbreekt een systematische en gedeelde basis om deze keuze samen met de patiënt te onderbouwen. Dit leidt tot variatie in inzet, beperkte transparantie in besluitvorming en het risico dat behandelvormen minder goed aansluiten bij de behoeften, doelen en motivatie van de patiënt.
Dit project richt zich daarom op het ontwikkelen van een praktisch toepasbare keuzehulp die gezamenlijke besluitvorming ondersteunt bij de inzet van vaktherapie. Door ervaringskennis over effecten van verschillende vaktherapieën te combineren met patiëntvoorkeuren, therapeutische houding en behandeldoelen, beoogt het project de kwaliteit, consistentie en cliëntgerichtheid van vaktherapeutische behandelkeuzes in de forensische zorg te versterken.
Uitvoerende partij: Hogeschool Arnhem Nijmegen in samenwerking met Pompestichting (Pro Persona), de Woenselse Poort (GGzE) en de LVR-Klinik Bedburg-Hau in Duitsland
4. Een sterk verhaal in beeld, geluid en tekst (lopend)
Forensische cliënten met persoonlijkheidsproblematiek ervaren vaak moeite met het samenhangend begrijpen en verwoorden van hun levensverhaal. Een gefragmenteerd zelfbeeld, beperkte zelfreflectie en problemen met symbolisering kunnen het behandelproces belemmeren en herstelgerichte doelen onder druk zetten. Binnen de forensische vaktherapie bestaat daarom behoefte aan interventies die cliënten ondersteunen bij identiteitsontwikkeling en betekenisgeving, op een manier die aansluit bij hun ervaringswereld en mogelijkheden.
Dit project richt zich op de ontwikkeling en verkenning van een vaktherapeutische levensverhaalmodule waarin cliënten hun persoonlijke verhaal vormgeven via beeld, geluid en tekst. Door het levensverhaal ervaringsgericht te reconstrueren beoogt de module zelfinzicht, veerkracht en motivatie te versterken en zo persoonlijk herstel te ondersteunen. Tegelijkertijd onderzoekt het project de haalbaarheid en toepasbaarheid van deze innovatieve vaktherapeutische aanpak binnen de forensische behandelpraktijk.
Uitvoerende partij: Lectoraat Vaktherapie in de Gezondheidszorg van de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN) in samenwerking met de Pompestichting (Pro Persona), de Rooyse Wissel (VIGO), Confidence Twende, FPA De Boog (GGNet) en FPA Coornhert (Reinier van Arkel)
Implementatiesubsidie
Wil jouw organisatie implementatiesubsidie aanvragen voor het implementeren van een KFZ-product? Dat kan! Meer informatie over de implementatiesubsidie is hier te vinden.