Behandelen van vrouwen in forensische klinische zorg: Een vak apart?
Doelgroep
Dit project is relevant voor professionals binnen de forensische klinische zorg die werken met vrouwelijke (en soms trans-)patiënten en behoefte hebben aan richtlijnen om hun behandeling gender‑responsiever, effectiever en passender te maken.
Doel
Het project had als doel om richtlijnen te ontwikkelen voor het behandelen van vrouwen in de (gemengde) forensische klinische zorg. De bestaande behandelmethoden, risicotaxatie-instrumenten en theoretische modellen bleken vaak onvoldoende toepasbaar op vrouwen, omdat deze doorgaans ontwikkeld zijn voor mannen. Daarnaast vormen vrouwen een duidelijke minderheid in forensische instellingen, wat extra aandacht vraagt voor hun specifieke behoeften en risicofactoren.
De handreiking moest een stevig onderbouwd, praktisch inzetbaar instrument worden, gebouwd op literatuuronderzoek, praktijkervaringen, expertmeetings, interviews met professionals én gesprekken met vrouwelijke patiënten.
Resultaten
Het project resulteerde in een uitgebreide handreiking met richtlijnen voor gender‑responsieve behandeling van vrouwen in de forensische klinische zorg. Deze richtlijnen zijn gebaseerd op een combinatie van literatuuronderzoek, een enquête onder 295 professionals, 22 interviews met professionals, 11 interviews met patiënten en meerdere expertmeetings.
Belangrijke aanbevelingen zijn onder meer:
- Gender-responsief werken: rekening houden met verschillen in delictpatronen, traumageschiedenis, behandelgeschiedenis en responsiviteit.
- Trauma‑informed care: aandacht voor veiligheid, betrouwbaarheid, keuzevrijheid, samenwerking en empowerment.
- Relationeel werken als basis van behandeling.
- Gebruik van gendersensitieve diagnostiek en risicotaxatie‑instrumenten.
- Extra aandacht voor thema’s als gezondheid, zelfbeschadigend gedrag, sociale relaties en contact met kinderen.
De handreiking benadrukt dat sommige richtlijnen ook waardevol zijn voor mannelijke patiënten, maar dat specifieke aanpassingen nodig zijn om behandeling voor vrouwen effectief te maken. Het project werd uitgevoerd door een breed multidisciplinair team vanuit Hogeschool Utrecht, De Forensische Zorgspecialisten, FPC’s en andere klinische instellingen.
Eindproducten
Meer informatie over dit onderwerp en het onderzoek is hier te vinden.
Implementatiesubsidie
Wil jouw organisatie implementatiesubsidie aanvragen voor het implementeren van een KFZ-product? Dat kan! Meer informatie over de implementatiesubsidie is hier te vinden.
