Terug naar overzicht

2020-147: Behandelen van vrouwen in forensische klinische zorg: Een vak apart? Het ontwikkelen van richtlijnen voor de behandeling van vrouwen in de forensische klinische zorg

Doelgroep

De vrouwelijke forensische patiënt, welke verblijft in een klinische setting. 

Behandelen van vrouwen in de forenische klinische zorg

Vrouwelijke patiënten vormen een kleine, maar groeiende groep binnen de forensische klinische zorg (ongeveer 7%). Sinds 2012 loopt er een multicenter onderzoek naar genderverschillen in de forensische zorg (275 vrouwen en 275 mannen) waardoor er inmiddels veel bekend is over de achtergrond van vrouwelijke patiënten (zie https://www.researchgate.net/project/Gender-differences-in-forensic-psychiatric-patients). Uit dit onderzoek komt een beeld naar voren van ernstig getraumatiseerde vrouwen met zeer complexe problematiek, bij wie eerdere behandelingen vaak zijn mislukt.

Het is dan ook niet verbazingwekkend dat de behandeling van vrouwelijke patiënten in de forensische zorg dikwijls moeizaam verloopt. Alle forensische instellingen waar vrouwen worden opgenomen ervaren stagnaties in de doorstroom, met mogelijk verslechtering van de psychopathologie als gevolg. Ook in andere fases van forensische behandeling bestaan er vraagstukken rondom de begeleiding en behandeling van vrouwelijke patiënten, bijvoorbeeld hoe om te gaan met intieme relaties, biologische verschillen (o.a. hormonale invloeden en medicatie) en de rol van familie/ sociale relaties. Meer in het algemeen zijn er vragen of er in de diagnostiek, risicotaxatie en behandelmethoden wel voldoende rekening wordt gehouden met genderverschillen. De meeste instrumenten en behandelprogramma’s binnen de forensische zorg zijn immers vooral gericht op- en onderzocht bij mannen. Tot op heden bestaan er in Nederland geen gender-responsieve forensische behandelprogramma’s. Ook is er geen eenduidige visie op het behandelen van vrouwen (in gemengde instellingen), noch zijn concrete richtlijnen hiervoor geformuleerd.

Het doel van dit project is om na een verkenning van de literatuur over gender-responsief werken in de forensische zorg op systematische wijze de kennis en ervaringen van behandelaars, beleidsmakers, onderzoekers en vrouwelijke (en enkele mannelijke) patiënten te inventariseren en op basis hiervan een heldere visie en richtlijnen voor het behandelen van vrouwen in de klinische forensische zorg te formuleren.

Er wordt bij oplevering van dit product en overzicht geboden van de (inter)nationale kennis over behandeling van de doelgroep, met daarbij een visie en richtlijnen gebaseerd op de systematische inventarisatie van kennis en ervaringen van professionals en de doelgroep uit het werkveld. 

Uitvoerende partij

De Forensische Zorgspecialisten in samenwerking met FPC De Oostvaarderskliniek, FPC De Rooyse Wissel, FPK Assen GGZ Drenthe, FPK De Woenselse Poort en FPK Trajectum Boschoord.