Projecten

Kwaliteit van leven

Aanbevelingen en praktische handvatten om de kwaliteit van leven van forensisch psychiatrische patiënten te verbeteren en te monitoren, overzichtelijk samengevat voor direct gebruik. Een concreet handelingsprotocol voor klinische en ambulante settings, gericht op het in kaart brengen én verbeteren van factoren die bijdragen aan de kwaliteit van leven van patiënten. Inzichten en praktische richtlijnen voor het omgaan met middelengebruik binnen de forensische zorg, met focus op maatwerk, belonen en het versterken van de kwaliteit van leven.

Patronen in het gebruik van sociale media door forensische patiënten

Het doel is om (1) het gebruik van sociale media door de forensisch psychiatrische doelgroep in kaart brengen, inclusief mogelijke patronen en verschillen tussen subdoelgroepen, beveiligingsniveaus en beleidskaders. Daarnaast (2) de beleidsmatige regulering van sociale media binnen FPK’s/FPC’s te onderzoeken en hoe dit verschilt tussen beveiligingsniveaus, en wordt (3) inzicht verkregen in de ervaringen van zowel behandelaren als patiënten met betrekking tot het sociale media-gebruik en het bijbehorende beleid.

Van locatie veranderd: een onderzoek naar overplaatsingen in de Tbs

Dit project onderzoekt overplaatsingen binnen het tbs‑stelsel en de factoren die daaraan voorafgaan, met speciale aandacht voor behandelstagnatie. Het brengt in kaart welke klinische, organisatorische en juridische signalen een rol spelen en hoe overplaatsingen beter kunnen worden voorbereid of voorkomen. De inzichten helpen instellingen om tijdiger te interveniëren en behandeltrajecten consistenter te laten verlopen.

Evaluatieonderzoek implementatie Waaiermodel

Dit project onderzoekt wat werkt bij de implementatie van het Waaiermodel in de begeleiding van jongeren met complexe functioneringsproblemen. Het evaluatieonderzoek brengt in kaart onder welke voorwaarden het model bijdraagt aan meer regie, beter begrip van het traject en effectievere samenwerking tussen professionals. De inzichten helpen organisaties het Waaiermodel doelgericht en duurzaam toe te passen in de praktijk.

De effectiviteitspuzzel van eHealth

Het project De effectiviteitspuzzel van eHealth onderzocht wanneer en voor wie eHealth‑modules daadwerkelijk van meerwaarde zijn in de forensische behandeling. Door te kijken naar effectiviteit, gebruik, betrokkenheid en ervaren waarde biedt het project inzicht in waarom eHealth vaak minder oplevert dan verwacht. De resultaten geven concrete handvatten voor gerichtere inzet en betere implementatie van eHealth in de praktijk.

Deep

Onderzoek naar ademhalingsinterventies zoals DEEP richt zich op de effectiviteit en toepasbaarheid binnen de forensische zorg, met aandacht voor stressreductie en praktische inzetbaarheid in het dagelijks leven.

Handreiking kracht- en herstelgericht werken in de forensische zorg

Dit project ontwikkelde een praktische handreiking voor kracht‑ en herstelgericht werken binnen de forensische zorg. De handreiking helpt professionals om herstel, hoop en eigen regie te verbinden met noodzakelijke forensische scherpte en risicomanagement. Zo biedt het project concrete handvatten voor herstelgericht werken in klinische, ambulante en PPC‑settings.

Meten is weten: een pilotstudie naar de inzet van wearables ter ondersteuning van agressieregulatietherapie

Dit project onderzocht hoe wearables kunnen bijdragen aan agressieregulatietherapie in de forensische zorg. Door het meten van fysiologische signalen krijgen cliënten meer inzicht in oplopende spanning en leren zij eerder ingrijpen met passende copingstrategieën. De pilot laat zien dat biofeedback een waardevolle, ervaringsgerichte aanvulling kan zijn op bestaande therapieën.

Ontwikkeling van een handreiking voor werken met vrouwelijke plegers van terrorisme

Dit project ontwikkelde een empirisch onderbouwde handreiking voor professionals die werken met vrouwelijke plegers van terrorisme. Op basis van literatuuronderzoek, dossieranalyse en interviews biedt het project verdiepend inzicht in psychopathologie, beïnvloedbaarheid en identiteitsontwikkeling. De handreiking ondersteunt zorgvuldige begeleiding en re‑integratie van deze specifieke doelgroep.

Vaktherapie

Vaktherapie in de forensische zorg ontwikkelt zich richting een beter onderbouwde, cliëntgerichte en geïntegreerde aanpak, waarin kennis, besluitvorming en levensverhaalinterventies samen bijdragen aan herstel en effectievere behandeling.

Seksualiteitsbeleid bij forensische cliënten

Seksualiteit krijgt in de forensische zorg nog te weinig structurele aandacht, terwijl zowel cliënten als behandelaren aangeven dat dit een belangrijk én vaak gemist thema is. Binnen dit thema wordt gewerkt aan meer openheid, duidelijke richtlijnen en praktische ondersteuning om seksualiteit op een veilige, gezonde en passende manier te integreren in het forensische behandelklimaat. Deze handreiking biedt basis voor het ontwikkelen van passend seksualiteitsbeleid binnen gesloten forensische zorginstellingen. Deze handreiking ondersteunt professionals bij het bespreekbaar maken van gezonde seksualiteit bij cliënten met een LVB. Deze behandelmodule helpt patiënten en behandelaren om seksualiteit en relaties veilig en verantwoord te integreren in de behandeling.

Handreiking problematisch middelengebruik (Toolbox)

Het doel van deze implementatiecall is om de informatie die verkregen wordt uit een pre- en implementatiepilot te verwerken, zodat de eindgebruikers kunnen profiteren van de eerder ontwikkelde toolbox middelengebruik in de forensische zorg.

Virtual Reality oefen-omgeving voor zedenplegers gericht op kinderen

Dit project onderzocht hoe een Virtual Reality‑oefenomgeving kan worden ingezet als aanvulling op de behandeling van zedenplegers gericht op kinderen. Met realistische, maar veilige VR‑scenario’s kunnen risicosituaties en dilemma’s worden geoefend die in de praktijk moeilijk nabootsbaar zijn. De VR‑omgeving blijkt van meerwaarde voor inzicht, bespreekbaarheid en het trainen van vaardigheden gericht op recidivepreventie.

Behandelen van vrouwen in forensische klinische zorg: Een vak apart?

Dit project ontwikkelde richtlijnen voor een gender‑responsieve behandeling van vrouwen in de forensische klinische zorg. Op basis van literatuuronderzoek, interviews met professionals en vrouwelijke patiënten en expertmeetings biedt de handreiking concrete aanknopingspunten voor effectievere en passender zorg. Zo ondersteunt het project behandelaren bij het beter aansluiten op de specifieke behoeften, risicofactoren en ervaringen van vrouwelijke patiënten.

Responsiviteit

Inzicht in factoren die behandelcontinuïteit, succes en recidive beïnvloeden bij forensische patiënten met ADHD, met focus op kennisintegratie en praktijkonderzoek. Verkenning van het responsiviteitsprincipe in de klinische forensische zorg, gericht op begripsbepaling en toepassing in de praktijk, met inzichten in de huidige wetenschappelijke beperkingen. Onderzoek naar de mate waarin trauma-responsiviteit wordt toegepast binnen de forensische zorg in Nederland, met aandacht voor verbetering in klinische praktijk en beleid.

Interventie agressieregulatie voor patienten in PPC’s

Het project Interventie agressieregulatie voor patiënten in PPC’s ontwikkelde een behandelprogramma dat aansluit bij de unieke dynamiek van Penitentiaire Psychiatrische Centra. De interventie Grip op Boosheid combineert cognitieve gedragstherapie met ervaringsgerichte technieken en is flexibel inzetbaar bij korte opnames en complexe problematiek. Hiermee krijgen professionals praktische handvatten om agressie en risicogedrag in PPC‑settings effectief te reguleren.

Niet-aangeboren hersenletsel (NAH)

Inzicht in de prevalentie en rol van niet-aangeboren hersenletsel (NAH) binnen de forensische populatie, inclusief een ontwikkeld screeningsinstrument en praktische handreiking. Vergroten van kennis over prevalentie, aard, ernst en oorzaken van NAH en het bijbehorende neurocognitief functioneren binnen de forensische psychiatrie.

Kennisagenda LVB en Rapid Realist Review

Door kennisagenda en rapid realist review worden onderzoeks- en praktijkvragen samengebracht om de effectiviteit en aansluiting van forensische zorg voor mensen met een licht verstandelijke beperking te verbeteren.

Risicomanagement LVB

Cliënten met een LVB vragen om een andere benadering van risicomanagement. Binnen dit thema is een handreiking ontwikkeld die professionals helpt om risico’s beter te herkennen, te duiden en te vertalen naar passende begeleiding en bejegening.

Implementatietraject duurzame verbinding

Het project Implementatietraject duurzame verbinding richtte zich op het toepassen van een relationele werkwijze die cliënten ook ná afloop van de behandeling in beeld houdt. Door betrokken zorgverlenen en contact na behandeling te borgen, wordt de kans op terugval en recidive verminderd. De implementatie leverde praktijkervaringen en een handreiking op voor duurzame toepassing in andere forensische instellingen.

Seeking Safety

Seeking Safety biedt een speciaal ontwikkelde LVB-variant voor forensische patiënten met zowel trauma- als verslavingsproblematiek, zodat zij passende en beter hanteerbare zorg krijgen.

Blended module voor relationeel geweld

Het project Blended module voor relationeel geweld ontwikkelde een flexibel en digitaal ondersteund behandelprogramma voor cliënten betrokken bij (huiselijk) relationeel geweld. De module combineert online oefeningen en psycho‑educatie met face‑to‑face behandeling en kan desgewenst ook partners betrekken. Met een handboek en implementatiestappenplan biedt het project een praktisch toepasbare oplossing voor de dagelijkse behandelpraktijk.

Behandelvoortgang

Onderzoek naar behandelvoortgang in de forensische zorg leidt tot nieuwe inzichten en een conceptueel model om voortgang bij persoonlijkheids- en seksuele stoornissen beter en breder te kunnen meten.

Forensische FACT LVB

Het project Forensische FACT LVB richtte zich op het toepassen en doorontwikkelen van het (F)ACT‑model voor forensische cliënten met een licht verstandelijke beperking. Door expertise uit de GGZ en gehandicaptenzorg te combineren, werd ambulante zorg beter afgestemd op deze specifieke doelgroep. Het project leverde waardevolle praktijkervaringen en concrete implementatieproducten op voor duurzame inzet van (F)ACT LVB.

Behandeling van seksueel grensoverschrijdend gedrag bij cliënten met een LVB

Het project Behandeling van seksueel grensoverschrijdend gedrag bij cliënten met een LVB ontwikkelde de interventie ‘Pas op de grens’, speciaal afgestemd op de ambulante behandeling van deze doelgroep. De cognitief‑gedragsmatige aanpak sluit aan bij de leerstijl van cliënten met een licht verstandelijke beperking en richt zich op het verminderen van recidiverisico. Het programma is erkend door de Erkenningscommissie Gedragsinterventies Justitie en biedt behandelaren een flexibel en praktisch inzetbaar instrument.

Forensische High & Intensive Care  (FHIC)

De Forensische High & Intensive Care (FHIC) biedt een vernieuwende aanpak voor forensische patiënten in crisis, gericht op herstel en het verminderen van repressie. Het model creëert een veilig, open leef- en werkklimaat waarin professionals kunnen opschalen wanneer nodig, zonder zwaarder in te grijpen dan noodzakelijk. Een reflectiemethode ondersteunt forensische professionals bij cultuurverandering en ethische vraagstukken in de praktijk. Daarnaast richt een project zicht op het beter begrijpen van agressie-incidenten en deze te vertalen naar concrete verbeteracties.

Ontwikkeling handreiking voor de behandeling van (chronische) insomnie bij patiënten van forensische afdelingen

Dit project ontwikkelde een forensisch toepasbare handreiking voor de behandeling van (chronische) insomnie bij patiënten op forensisch psychiatrische afdelingen. Op basis van onderzoek naar slaapkwaliteit en klachten werd een aangepaste variant van cognitieve gedragstherapie voor insomnie (CGT‑I) uitgewerkt. De handreiking ondersteunt professionals bij het verbeteren van slaap, emotieregulatie en behandeluitkomsten binnen de forensische context. [kfz.nl]

Sociotherapeutisch milieu

Het project Sociotherapeutisch milieu brengt in kaart welke elementen bepalend zijn voor een effectief en veilig behandelklimaat binnen forensisch‑psychiatrische klinieken. Door literatuuronderzoek en praktijkonderzoek zijn de werkzame factoren van sociotherapie inzichtelijk gemaakt. De resultaten vormen een belangrijke basis voor scholing, risicomanagement en verdere professionalisering van het forensisch sociotherapeutisch handelen

Delictanalyse

De Delictanalyse (2025) biedt een diepgaande en actuele methode voor het analyseren van complexe delicten binnen forensische settings zoals Tbs. De Verkorte Delictanalyse maakt delictanalyse praktisch en toepasbaar voor diverse doelgroepen, van polikliniek tot gevangeniswezen. De aangepaste (V)DA ondersteunt professionals bij delictanalyse voor cliënten met een licht verstandelijke beperking (LVB).

Schema Focused therapie – Helpers en Helden

Met Helpers en Helden wordt schematherapie voor mensen met een licht verstandelijke beperking stap voor stap doorontwikkeld tot een beter toepasbare en praktijkgerichte behandelmethodiek.

Partnergeweld

Inzicht in wat bekend is over psychopathologie bij partners van plegers van relationeel geweld, met aandacht voor kennislacunes en het ontbreken van duidelijke typologieën. Onderzoek naar de relatie tussen psychopathologie en wederkerig partnergeweld, met focus op het beter in kaart brengen van typen partners en hun kenmerken.

Grip op Agressie (GoA)

Grip op Agressie (GoA) biedt een erkend behandelprogramma dat mensen met een LVB helpt agressie te herkennen, beheersen en terugval te voorkomen. Zowel de klinische als ambulante variant zijn vernieuwd met actuele inzichten en praktische materialen voor effectieve gedragsverandering.

GRIP-app

Hoe herken en beheers je stress en boosheid beter? De GRIP-app helpt cliënten met het signaleren, monitoren en reguleren van emoties, en ondersteunt zo preventie van escalatie. Werkt de GRIP-app bij het verminderen van huiselijk geweld? Deze studie onderzoekt de inzet van biofeedback en laat zien hoe technologie, mits goed toegepast, de behandeling kan versterken.

Slachtofferbewust werken

Richtlijn en handreiking slachtofferbewust werken helpen forensische professionals om contact tussen slachtoffers, nabestaanden en tbs-gestelden zorgvuldig, gestructureerd en afgestemd op ieders behoeften vorm te geven.