Projecten

Kwaliteit van leven

Aanbevelingen en praktische handvatten om de kwaliteit van leven van forensisch psychiatrische patiënten te verbeteren en te monitoren, overzichtelijk samengevat voor direct gebruik. Een concreet handelingsprotocol voor klinische en ambulante settings, gericht op het in kaart brengen én verbeteren van factoren die bijdragen aan de kwaliteit van leven van patiënten. Inzichten en praktische richtlijnen voor het omgaan met middelengebruik binnen de forensische zorg, met focus op maatwerk, belonen en het versterken van de kwaliteit van leven.

Zicht op Agressie

Het doel van het onderzoek is om zicht te krijgen op agressie incidenten en de opvolging hiervan. In een handreiking worden met adviezen voor de praktijk, en worden aanbevelingen gedaan m.b.t. hoe forensische teams incidentmeldingen kunnen registreren, duiden en evalueren.

Elkaar goed begrijpen in de Forensische Zorg

Het project Elkaar goed begrijpen in de forensische zorg brengt in kaart hoe organisaties beter kunnen omgaan met taal‑ en cultuurverschillen in diagnostiek, risicotaxatie en behandeling. Door knelpunten en behoeften te onderzoeken bij anderstalige en cultureel diverse cliënten biedt het project aanknopingspunten voor diversiteitsensitief beleid. De uitkomsten ondersteunen zorgaanbieders bij het verbeteren van kwaliteit en effectiviteit van forensische zorg voor iedereen.

Forensische scherpte – De jas die iedereen past?!

Het project Forensische scherpte – De jas die iedereen past?! maakt het begrip forensische scherpte concreet en toepasbaar voor verschillende werkvelden binnen de forensische zorg. Het brengt in kaart welke kennis, vaardigheden en observatiebronnen professionals nodig hebben, en waar accenten verschillen per context. Daarmee biedt het project handvatten voor gerichte professionalisering, opleiding en supervisie.

Handreiking kracht- en herstelgericht werken in de forensische zorg

Dit project ontwikkelde een praktische handreiking voor kracht‑ en herstelgericht werken binnen de forensische zorg. De handreiking helpt professionals om herstel, hoop en eigen regie te verbinden met noodzakelijke forensische scherpte en risicomanagement. Zo biedt het project concrete handvatten voor herstelgericht werken in klinische, ambulante en PPC‑settings.

Handreiking warme overdracht

Het project Handreiking warme overdracht biedt forensische zorgprofessionals praktische ondersteuning bij het zorgvuldig en tijdig overdragen van cliënten binnen de keten. Op basis van een knelpuntenanalyse zijn een gemeenschappelijke begrippenlijst en een overdrachtsmodel in zes stappen ontwikkeld. Daarmee draagt het project bij aan betere samenwerking, continuïteit van zorg en veiligere informatie‑uitwisseling.

TechwijzerFZ

Een overzicht van de technologische middelen die beschikbaar of interessant zijn voor het forensische zorgveld en direct bruikbaar zijn in de behandeling en begeleiding van cliënten.

Neuropredictie in de forensische zorg: Een kwalitatieve analyse van ethische en juridische dilemma’s en co-creatie van handreikingen voor de praktijk

Dit project onderzocht de ethische en juridische dilemma’s rond neuropredictie in de forensische zorg. Samen met het werkveld zijn praktische handreikingen ontwikkeld voor verantwoord gebruik van neurotechnologie bij risicotaxatie en besluitvorming. De resultaten benadrukken dat menselijke beoordeling altijd leidend moet blijven en vormen een basis voor zorgvuldige toekomstige toepassing.

Seksualiteitsbeleid bij forensische cliënten

Seksualiteit krijgt in de forensische zorg nog te weinig structurele aandacht, terwijl zowel cliënten als behandelaren aangeven dat dit een belangrijk én vaak gemist thema is. Binnen dit thema wordt gewerkt aan meer openheid, duidelijke richtlijnen en praktische ondersteuning om seksualiteit op een veilige, gezonde en passende manier te integreren in het forensische behandelklimaat. Deze handreiking biedt basis voor het ontwikkelen van passend seksualiteitsbeleid binnen gesloten forensische zorginstellingen. Deze handreiking ondersteunt professionals bij het bespreekbaar maken van gezonde seksualiteit bij cliënten met een LVB. Deze behandelmodule helpt patiënten en behandelaren om seksualiteit en relaties veilig en verantwoord te integreren in de behandeling.

Vertaling van risicotaxatie naar risicomanagement

Dit project richtte zich op de cruciale vertaalslag van risicotaxatie naar concreet risicomanagement in de forensische praktijk. Het onderzocht hoe uitkomsten van risicotaxatie effectief kunnen worden omgezet in behandelkeuzes, interventies en veiligheidsmaatregelen. De resultaten bieden een inhoudelijke basis voor meer samenhangend en risicogestuurd werken in de forensische zorg.

Behoefteninventarisatie betrekken familie en andere naasten bij de forensische zorg

Dit project bracht in kaart hoe familie en andere naasten betrokken willen worden bij de behandeling van forensische cliënten. Vanuit het perspectief van naasten zelf zijn knelpunten, behoeften en randvoorwaarden onderzocht voor veilige en zinvolle samenwerking. De resultaten bieden concrete aanbevelingen voor betere communicatie, structurele betrokkenheid en vervolgonderzoek.

Interventie agressieregulatie voor patienten in PPC’s

Het project Interventie agressieregulatie voor patiënten in PPC’s ontwikkelde een behandelprogramma dat aansluit bij de unieke dynamiek van Penitentiaire Psychiatrische Centra. De interventie Grip op Boosheid combineert cognitieve gedragstherapie met ervaringsgerichte technieken en is flexibel inzetbaar bij korte opnames en complexe problematiek. Hiermee krijgen professionals praktische handvatten om agressie en risicogedrag in PPC‑settings effectief te reguleren.

Niet-aangeboren hersenletsel (NAH)

Inzicht in de prevalentie en rol van niet-aangeboren hersenletsel (NAH) binnen de forensische populatie, inclusief een ontwikkeld screeningsinstrument en praktische handreiking. Vergroten van kennis over prevalentie, aard, ernst en oorzaken van NAH en het bijbehorende neurocognitief functioneren binnen de forensische psychiatrie.

Welke longitudinale onderzoeksvragen zijn relevant voor het forensische veld?

Dit project inventariseerde welke longitudinale onderzoeksvragen het meest relevant zijn voor de volwassen forensische zorg. Met behulp van een Delphi‑studie is een breed gedragen set prioritaire thema’s opgesteld die inzicht geven in ontwikkelingen en effecten over de tijd. De resultaten vormen een stevige basis voor toekomstige KFZ‑calls en gerichte onderzoeksprogrammering.

Forensische Leerlijn

De doelstelling van de Forensische Leerlijn is het bevorderen van de deskundigheid en het vakmanschap van de professionals in het forensische zorgveld.

Handreiking indicatiestelling forensische zorg voor LVB

Het project Handreiking indicatiestelling forensische zorg voor LVB ondersteunt professionals bij het zorgvuldig vaststellen van LVB‑problematiek binnen de forensische keten. De handreiking benadrukt dat indicatiestelling meer vraagt dan alleen een IQ‑score en biedt handvatten om ook adaptieve en sociaal‑emotionele factoren mee te wegen. Zo draagt het project bij aan passendere plaatsing en effectievere behandeling van LVB‑cliënten.

Mind/Bridge the Gap

‘Mind the Gap’ brengt helder in kaart welke knelpunten professionals en patiënten ervaren bij de continuïteit van forensische zorg, vooral in de overgang naar vervolgvoorzieningen en re-integratie. 'Bridge the gap' ondersteunt betere in-, door- en uitstroom met praktische tools voor trajectplanning binnen de forensische zorg.

Forensische High & Intensive Care  (FHIC)

De Forensische High & Intensive Care (FHIC) biedt een vernieuwende aanpak voor forensische patiënten in crisis, gericht op herstel en het verminderen van repressie. Het model creëert een veilig, open leef- en werkklimaat waarin professionals kunnen opschalen wanneer nodig, zonder zwaarder in te grijpen dan noodzakelijk. Een reflectiemethode ondersteunt forensische professionals bij cultuurverandering en ethische vraagstukken in de praktijk. Daarnaast richt een project zicht op het beter begrijpen van agressie-incidenten en deze te vertalen naar concrete verbeteracties.

Ervaringsdeskundigheid

Het belang en mogelijkheden van ervaringsdeskundigen binnen de forensische psychiatrie zijn hier in kaart gebracht, met het oog op praktische toepassingsmogelijkheden en beperkingen die in deze specifieke sector een rol spelen.

Competentieset forensisch sociaal professional

Het project Competentieset forensisch sociaal professional ontwikkelde een helder en toepasbaar competentieprofiel voor professionals die werken in justitiële en gedwongen zorgkaders. De set beschrijft zeven forensisch‑specifieke competenties die aanvullend zijn op reguliere sociaal‑agogische beroepsprofielen. Hiermee biedt het project een concrete basis voor scholing, professionele ontwikkeling en kwaliteitsverbetering in de praktijk.

Sociotherapeutisch milieu

Het project Sociotherapeutisch milieu brengt in kaart welke elementen bepalend zijn voor een effectief en veilig behandelklimaat binnen forensisch‑psychiatrische klinieken. Door literatuuronderzoek en praktijkonderzoek zijn de werkzame factoren van sociotherapie inzichtelijk gemaakt. De resultaten vormen een belangrijke basis voor scholing, risicomanagement en verdere professionalisering van het forensisch sociotherapeutisch handelen

Schema Focused therapie – Helpers en Helden

Schema Focused Therapy (SFT) is een behandelinterventie gebaseerd op schema-therapie psychotherapie, gericht op het herkennen en veranderen van disfunctionele schema’s – diepgewortelde patronen van gevoelens, gedachten en gedrag die vaak ontstaan in de jeugd. Voor de forensische psychiatrie is een aangepaste variant ontwikkeld voor cliënten met cluster B persoonlijkheidsstoornissen, paranoïde persoonlijkheidsstoornis of psychopathie, waarbij sprake is van een matig tot hoog recidiverisico. In 2015 is deze interventie erkend door de Erkenningscommissie Gedragsinterventies Justitie. De eindproducten zijn niet vrij beschikbaar en er dient een training gevolgd te worden voor het geven van SFT.